Tureluurs zijn van oorsprong vogels van toendra's, hoogvenen en zilte steppen. In Nederland broedt de soort vooral op schorren en kwelders, vochtige en structuurrijke weidegronden en in mindere mate elders in slootrijke open gebieden. In de broedtijd worden vooral insekten en kleine, in slikkige sloten levende waterdieren, gegeten. Nederlandse tureluurs overwinteren langs de kusten van Zuidwest-Europa en Noord-Afrika. De tureluur dankt zijn naam aan het geluid dat de vogels maken; 'tjululuu' en dat is makkelijk te vertalen naar 'tureluur'. De vogel zelf is niet zo opvallend, des te markanter zijn de felrode poten en snavel van de tureluur. Betrouwbare schattingen van het totaal aantal broedende tureluurs in Nederland zijn moeilijk te maken. Wel toont analyse van een aantal langdurige broedvogeltellingen duidelijk een afname van minstens 50 procent sinds de jaren zestig aan. De belangrijkste regio's waren en zijn Friesland, Zuidwest-Groningen, Noord-Holland en Zeeland. Begin jaren negentig werd het totaal aantal broedparen geschat op 24.000 tot 36.000. In de periode 1998 - 2000 werd dit aantal bijgesteld naar naar 20.000 - 25.000 broedparen. De tureluur weet zich in goede broedgebieden te handhaven, maar onderzoek van SOVON wijst uit dat de tureluur verdwijnt uit sub-optimale gebieden.

Buiten het broedseizoen houdt de Tureluur zich hoofdzakelijk op in de kustmilieus, in rustige, vochtige en open gebieden. Hier wordt gefoerageerd op ongewervelde dieren, zoals wormen, kleine kreeftachtigen en schelpdieren. Tijdens de trek concentreren zich grote aantallen in het Wadden- en Deltagebied, welke gebieden tevens dienst doen als ruiplaatsen. Ook tijdens de winter zijn dit de belangrijkste gebieden. Daarnaast verblijven kleinere aantallen langs de Noordzeekust, in het IJsselmeergebied, in Noord- en Zuid-Holland en langs de rivieren. Als rustplaats maakt de soort gebruik van rustige open gebieden, zoals stranden, kwelders en zand- en modderbanken.

Nergens broedt de tureluur talrijker dan bij slikkige brakwatergebieden als de Dollard en het Verdronken land van Saeftinghe. Ook zilte schorren, kwelders en weidegronden herbergen forse dichtheden. Een verdere aantasting van kwaliteit en oppervlakte van deze leefomgeving moet dan ook voorkomen worden. Het vergroten van de oppervlakte aan binnen- en buitendijkse zoutweiden, zoals bijvoorbeeld in Plan Tureluur(!) voor de omgeving van de Oosterschelde geschetst, zal de soort zeker nieuwe kansen bieden. Bovendien is dit een vorm van compensatie voor de duizenden hectares schor, die tengevolge van de Deltawerken verloren zijn gegaan. In het Waddengebied bieden de plannen tot het uitpolderen van een aantal Friese zomerpolders perspectief. Het areaal aan kwelders neemt hierdoor immers toe. Als de afname van de tureluur op de binnendijkse weidegronden in het huidige tempo doorgaat, zal hij hier rond 2010 vrijwel verdwenen zijn. Alleen een goed weidevogelbeheer kan het tij hier nog doen keren. De eerder genoemde maatregelen voor de grutto zijn daarom ook voor de tureluur van essentieel belang. Daar de tureluur gemiddeld een week later tot broeden komt, zijn de maatregelen tegen vroeg maaien zelfs nog belangrijker voor deze soort. Relatienotagebieden dienen dan ook tenminste een 'matig' zwaar beheer (niet maaien en beweiden voor 15 juni) te hebben, om werkelijk kansen aan de soort bieden.

De Tureluur is voornamelijk trekvogel, sommige vogels in IJsland en west Europa zin standvogel. Er is overlap tussen de verschillende ondersoorten, maar de kleintste soort (Noord scandinavie) die het verst Zuidelijk overwinteren (West Afrika). De grootste soort (IJsland) overwintert het meest Noordelijk, van IJsland tot de Noordzee. De vogels trekken in Zuid westelijkerichting over Europa en de vogels die in West Afrika overwinteren kunnen de sahara oversteken. De West Afrikaanse overwinteraars trekken in April Mei naar het Noorden als de zuidelijke populatie al incubeert. Sommige exemplaren blijven het gehele jaar in de overwinteringsgebieden. In Nederland broedvogel, wintergast en doortrekker in redelijke aantallen.

artikel nummer 1 Titel
Interactive effects of time and vegetation on reproduction of redshanks ( Tringa totanus) breeding in Wadden Sea salt marshes
Auteur(s): S. Thyen, K.-M. Exo
Samenvatting: As shown for various species, nesting waders are non-randomly distributed on wetlands and preferentially select riparian nest-sites adjacent to limnic or marine waterbodies. Studying the redshank Trin..[meer]..
Bron: J Ornithol (2005) 146: 215-225
download artikel (pdf)