De tuinfluiter is een onopvallende maar algemene zangvogel. Het geluid lijkt nog wel het meest op een versneld afgespeelde opname van een merel. De tuinfluiter is nauw verwant aan de zwartkop, maar is veel 'geharder' dan deze neef. Tuinfluiters komen voor tot aan de noordkaap, en dat is veel noordelijker dan de uiterste verspreiding van verwante soorten.

Tuinfluiters leven op plaatsen waar bomen en struiken volop aanwezig zijn: bossen, bosranden en houtwallen. De tuinfluiter geeft er de voorkeur aan om zich aan de rand van open plekken op te houden, omdat daar de vegetatie op de bodem vaak dicht en hoog genoeg is om een goed verborgen nest te maken.

Tuinfluiters zijn rasechte migranten en zijn in de winter niet meer te vinden in gebieden noordelijk van de Sahara en Arabie. De Noordelijke populaties vertrekken zodra de jongen zijn uitgevlogen, vanaf de tweede helft van juli. De juvenielen beginnen zelfs al aan de trek voordat de rui naar het volwassen kleed is afgerond of begonnen. De Centraal Europese vogels trekken gedurende de herfst in Zuidwestelijke riching, door het west Mediterrane gebied, voordat de zuidwaartse of zuidoostelijke beweging wordt begonnen. Dit blijkt overigens genetisch gecodeerd gedrag, vogels in gevangenschap vertonnn de Zuidwestelijke trend voor de Zuidelijke beweging. De Noordelijke populaties (Scandinavie) trekken zuidwaarts maar lijken vaker de Alpen over te trekken. De Oostelijke populatie trekt over Arabie in een breed front. De lente trek is minder bekend, maar verloopt waarschijnlijk meer direct over het Mediterrane gebied dan in de herfst. Het Sub Sahara gebied wordt uiterlijk in mei verlaten, de Centraal Europese populatie keert in de tweede helft van april terug, de meer noordelijke populaties tot begin juni. De trekbewegingen in Afrika zijn minder bekend, de soort aarriveert ten zuiden van de Sahara vanaf eind augustus met een piek midden september. De tek verloopt snel noordelijk van de Sahara en langzamer naarmate meer zuidelijk wordt getrokken. De vogels komen rond oktoberr aan in Zuid Afrika, de trek door Kenia rond december januari dat is drie maanden later dan bijvoorbeeld door Soedan. Van de exemplaren die tijdelijke verblijven in Kenia en Oeganda kan het lichaamsgewicht met 10-25% stijgen.
Deze soort is onderwerp geweest van een controverse of lange afstand trekkende zangvogels de Sahara overvliegen zonder te stoppen of een strategie gebruiken waarbij de vogels overdag in de schaduw rusten en snachts tijdens de koelte vliegen. Veldobservatie heeft aangetoond dat de soort overdag rust, zelfs bewegingsloos en zonder te eten in de schaduw verblijft en snachts vliegt. Middels ringen blijken de Tuinfluiters vaak terug te keren naar dezelfde overwinteringsgebieden. De diertjes kunnen hun eigen spieren en spijsverteringskanaal metaboliseren gedurende lange vluchten. De Nederlandse tUinfluiters trekken weg in zuidwestelijke richting over Frankrijk en het Iberisch Schiereiland. De overtocht naar Afrika verloopt grotendeels via de Straat van Gibraltar.

artikel nummer 1 Titel
Changes in body condition from spring migration to reproduction in the Garden Warbler Sylvia borin : a comparison of a lowland and a mountain population
Auteur(s): Widmer M. & H. Biebach 2001
Samenvatting: Long-distance migrants often arrive on their breeding grounds with large fat stores . Two expl anations for this phenomenon are (1) that large fat stores at arrival are needed to speed up the breeding..[meer]..
Bron: Ardea 89(special issue) : 57-68
download artikel (pdf)

artikel nummer 2 Titel
The study of bird migration across the Western Sahara; a contribution with sound luring
Auteur(s): Marc Herremans
Samenvatting: During spring and autumn migration 2003, the Swiss Ornithological Institute set up a concerted project in Mauritania to study bird migration across the Sahara. I participated with a side project using..[meer]..
Bron: Report of field research in Mauritania
download artikel (pdf)

artikel nummer 3 Titel
Garden Warbler Sylvia borin migration in sub-Saharan West Africa: phenology and body mass changes
Auteur(s): ULF OTTOSSON et al
Samenvatting: The Garden Warbler is a classic subject for the study of Palaearctic-African bird migration strategies. Most studies have considered the situation close to the breeding areas, while the African and ..[meer]..
Bron: Ibis (2005), 147, 750-757
download artikel (pdf)