Spotvogels zijn zomergasten die ons land slechts 'even' bezoeken om te broeden. Het grootste deel van het jaar brengen deze helder geel en groen gekleurde vogels door in tropisch Afrika. Het leefgebied van de spotvogel is meestal typisch open gebied dat rijk gelardeerd is met bossages en struwelen. Het 'vroegere' landbouwgebied, met hagen en houtwallen, bosranden met mantel- en zoomvegetatie voldeed prima, maar de beschikbaarheid van dergelijke gebieden neemt steeds verder af. Of dit ook de reden voor de terugloop van het aantal broedende spotvogels is kan nog niet met zekerheid bepaald worden. De spotvogel is tegenwoordig minder talrijk in Nederland dan enkele decennia geleden. Tussen 1979 en 1985 werden 35.000 tot 55.000 paartjes vastgesteld. In de periode 1998 - 2000 werden nog maar 17.000 tot 25.000 paartjes geteld. De aantallen zijn dus in twintig jaar tijd gehalveerd.

Het leefgebied van de spotvogel bestaat uit struwelen en verspreide groepjes bomen die beschuting bieden in half-open landschappen. In de broedgebieden staan meestal enkele hogere bomen. Parkachtige landschappen met open plekken en bomengroepen met struikgewas zijn perfecte leefgebieden.

De Spotvogel migreert in de nazomer naar Centraal Afrika om te overwinteren. De soort trekt over land naar de Middellandse Zee die over de gehele breedte wordt overgestoken. Vanuit Noord Afrika vliegt de soort naar het Sub Sahara gebied om in april weer terug te keren. In Nederland broedvogel en doortrekker.